سنندج ، اقتصاد کلان «جایزه قلم هژار» (قلم ههژار) یک رویداد ادبی و فرهنگی مهم است که در سنندج، با محوریت زبان و ادبیات کُردی برگزار میشود. این جایزه که به نام استاد عبدالرحمان شرفکندی، متخلص به “هژار موکریانی” نامگذاری شده، در نظر دارد به آثار برتر در حوزه زبان و ادبیات کُردی، شامل تألیف و ترجمه، ارج نهاده و به گسترش و غنای این زبان کمک کند.
برای ارائه یک نقد جامع بر رویداد “قلم هژار” در سنندج، میتوان به نکات مثبت و منفی آن اشاره کرد:
برگزاری چنین جایزهای در سنندج که از مراکز مهم فرهنگی کُردستان است، دارای اهمیت فراوانی است. این رویداد گامی مهم در جهت حفظ، احیا و توسعه زبان و ادبیات کُردی محسوب میشود که بخشی جداییناپذیر از هویت فرهنگی مردم کُرد است.
نامگذاری این جایزه به نام “ماموستا هژار” که از مفاخر بزرگ ادبی کُرد است، خود یک ارزش محسوب میشود. این اقدام به نسلهای جدید فرصت میدهد تا با میراث غنی او و دیگر بزرگان ادبی آشنا شوند.
پذیرش آثار از سراسر جهان و حضور مهمانان از کشورهای مختلف (مانند عراق، ترکیه، سوئد، استرالیا و آلمان) نشاندهنده ابعاد جهانی این رویداد است. این امر به تبادل فرهنگی و تقویت ارتباط میان نویسندگان کُردزبان در نقاط مختلف دنیا کمک میکند.
تأکید بر اینکه جشنواره تنها به ادبیات محدود نمیشود و حوزههایی چون تاریخ، زبانشناسی، و سایر علوم انسانی را نیز در بر میگیرد، یک نقطه قوت است. این نگاه فراگیر، به تقویت پژوهشهای میانرشتهای در حوزه مطالعات کُردی کمک میکند.
ارسال حدود ۹۴۱ اثر در ۱۵ بخش مختلف در مدت زمان کوتاه، نشاندهنده استقبال بسیار خوب نویسندگان و پژوهشگران از این جایزه است. این حجم از مشارکت، پتانسیل بالای زبان کُردی را در تولید آثار فاخر نشان میدهد. تأکید بر فرآیند داوری مستقل و حرفهای با حضور ۸۴ داور، میتواند به اعتبار و ارزش این جایزه بیفزاید.
همکاری پژوهشکده کُردستانشناسی دانشگاه کُردستان و حمایت نهادها و سازمانهای استانی (مانند استانداری) نشاندهنده عزم جدی برای موفقیت این رویداد است.
برگزارکنندگان این جایزه بر آن هستند که “قلم هژار” صرفاً یک رقابت نیست، بلکه فرصتی برای گفتوگو و نقد آثار به زبان کُردی و تبادل نظر بین نویسندگان است.
با توجه به اهمیت بینالمللی این رویداد، ممکن است لازم باشد در زمینه تبلیغات و اطلاعرسانی، به ویژه در رسانههای بینالمللی و مراکز کُردشناسی در دنیا، بیشتر تلاش شود تا دایره مخاطبان و شرکتکنندگان گستردهتر گردد.
اگرچه تمرکز بر نخبگان و آثار پژوهشی است، اما میتوان با برگزاری برنامههای جانبی (مانند کارگاههای آموزشی، نشستهای نقد و بررسی عمومی، یا حتی برنامههای ویژه برای کودکان) مشارکت عمومی را افزایش داد و عموم مردم را بیشتر درگیر این رویداد فرهنگی کرد.
صرف اهدای جایزه پایان کار نیست. میتوان با برنامهریزی برای ترجمه آثار برگزیده به زبانهای دیگر، چاپ مجدد یا انتشار آنها در پلتفرمهای دیجیتال، به دیده شدن و ماندگاری بیشتر این آثار کمک کرد.
برای اینکه این جایزه به یک مرجع معتبر و پایدار تبدیل شود، باید از پایداری مالی و سازمانی آن اطمینان حاصل کرد. همکاریهای بلندمدت با نهادهای دولتی و غیردولتی، و همچنین جذب حامیان مالی، میتواند در این زمینه مؤثر باشد. برگزاری پنلهای تخصصی نقد و بررسی وضعیت ادبیات کُردی و چالشهای آن در حاشیه این رویداد، میتواند به ارتقاء سطح کیفی آثار و نقد ادبی کمک کند.
با وجود حضور مهمانانی از کشورهای مختلف، در صورت امکان فراهم کردن حضور فیزیکی تعداد بیشتری از بزرگان و اندیشمندان کُردزبان از سراسر دنیا، میتواند به غنای این رویداد بیفزاید.
در مجموع، «جایزه قلم هژار» یک گام بسیار مثبت و امیدوارکننده در راستای اعتلای زبان و ادبیات کُردی است. پتانسیل بالای این رویداد نشان میدهد که با برنامهریزی دقیقتر و حمایتهای مستمر، میتواند به یکی از مهمترین رویدادهای ادبی در منطقه و حتی در سطح جهانی تبدیل شود
